33 NĂM NHÌN LẠI.

 Nguyễn Tú A

 Tình cờ nhìn lại hình ảnh lịch sử phân phối trên các mạng egroup nhân ngày 30 tháng 4, tôi nhìn thấy tôi, gia đình tôi vừa bước ra khỏi trực thăng Chinook, đậu trên Đệ thất hạm đội USS Midway, 32 năm trước đây. Ngày ấy 29 tháng 4, 1975.

 Tôi nhớ, vài tháng trước khi di tản, một biểu ngữ giăng giữa văn phòng thông tấn Associated Press, “Beware of bloodbath” (coi chừng tắm máu). Biểu ngữ này AP giăng lên để cảnh cáo phóng viên khi tin tức biển máu ở Cămpuchia từ các phóng viên khác gởi về.

 Văn phòng thông tấn UPI cũng cảnh giác nhân viên nhưng qua hình thức khác. Còn ABC thì giám đốc đã đóng thùng hàng trăm chai nước mắm nhĩ Phú quốc gởi đi cả tháng trước khi có các mật hiệu cảnh cáo cho giới báo chí.

 Chúng tôi, những đứa làm báo, đã nhìn thấy Mỹ rời khỏi Việt nam từ nhiều tháng trước. Những phóng viên không quan trọng đã đem tiền Việt đổi cho tôi lấy đồng Đô la, và nói “goodbye” nếu không gặp lại. Nhiều villa cho Mỹ thuê đã để trống… tôi đóan đất nước đi vào khúc quanh gay cấn của lịch sử.

 Khi tin tức Cộng sản miền Bắc ra kế họach gởi 20 sư đòan từ bắc vào nam và Sô viết viện trợ vũ khí áo ạt cho Cộng sản miền Bắc, đủ để chiến đầu trong thời gian 2 năm, thời gian miền Bắc tính tóan cần để chiếm nốt miền Nam được tiết lộ ngày 8 tháng 1- 1975, tôi đã ngồi hình dung kế họach “chạy”. Con đường duy nhất có thể chạy với một gia đình đông đảo là con đường Vũng Tàu. Tôi quen thân một linh mục xóm đạo, ông đã dùng văn bằng của tôi mở trường trung học . Không ngờ cuộc chiến chỉ có 55 ngày, miền Nam thất thủ.

Ngày 14 tháng giêng 1975, tổng trưởng quốc phòng Mỹ là James Schlesinger trả lời khi quốc hội Hoa Kỳ chất vấn là Hoa kỳ sẽ nuốt lời hứa với TT Thiệu. Lời hứa là Mỹ sẽ trả đũa Bắc Việt nếu vi phạm hiệp định Paris.

 Ngày 21 tháng 1, 1975, Tổng thống Ford nói trong cuộc họp báo là nước Mỹ không quay trở lại cuộc chiến dù trong bất cứ trường hợp nào.

 Tin tình báo cho biết ngày 5 tháng 2, 1975, tướng Cộng sản Văn tiến Dũng bí mật vào miền Nam chỉ huy trận đánh cuối cùng.

 25,000 quân Bắc việt tổng tấn công Ban Mê thuật ngày 10, tháng 3.

 13-3, TT thiệu quyết định bỏ Ban Mê thuật. Quân dân hỗn lọan. Cộng sản pháo vào đòan  người di tản, tạo thành đại lộ kinh hòang, tòan máu và nước mắt.

 Quảng trị mất 19 tháng 3, 1975

 24 tháng 3, Tam Kỳ tràn ngập lính Bắc Việt.

 Huế mất ngày 25, tháng 3, không có kháng cự. Cả triệu người chạy vào Nam

 26 tháng 3, Chu Lai di tản.

 Đà nẵng bị pháo kể từ ngày 28 tháng 3, để sửa sọan cho 35,000 lính Bắc việt tấn công.

 30-3 Đà Nẵng thất thủ. I00,000 lính đầu hàng vì cấp chỉ huy đã bỏ đồng đội.

 Đêm đêm nghe đài phát thanh Đà nẵng gọi tên tôi và một số ký giả khác, khuyên không nên chạy. Tôi nghĩ đứa nào đó trong hàng ngũ ký giả kẹt lại ở Đà Nẵng. Nó nhớ tên ai gọi tên người ấy.

 Xuân lộc cách Saigon 60 km, bị 40,000 lính Bắc Việt tấn công ngày 9 tháng 4, và bị chống trả mãnh liệt. Đây là trận đánh đầu tiên, chống trả dữ dội từ khi Cộng sản tổng tấn công.

 20-4, đại sứ Mỹ Graham Martin gặp tổng thống Nguyễn văn Thiệu, khuyên ông nên từ chức.

 21-4, 75, tại dinh Độc lập, TT Thiệu  khóc, cay đắng chửi Mỹ  không giữ lời hứa, vô nhân đạo, không đáng tin tưởng. Tổng Thống đọc lá thư của Tổng thống Nixon hứa sẽ trả đũa Bắc Việt nếu họ vi phạm hiệp định Paris. TT Thiệu không quên chửi Henry Kissenger.

 Cuộc họp báo kéo dài 90 phút. Tôi bỏ về sớm khi hàng ngũ ký giả bất đầu giao động, mất tinh thần.  Nick Út về trước tôi. Khi về nhà, Nick Út đứng trước cửa, chờ xe đón vào phi trường. Hai đứa tôi chúc nhau may mắn. Không ai biết chuyện gì sẽ xảy ra. Nick Út đi một mình. Tôi còn cả 1 đại gia đình.

 22-4, Xuân Lộc thất thủ. 5,000 lính cộng sản bị giết. Cuộc chiến Xuân Lộc làm Cộng sản chiếm Sàigòn sau dự định 2 tuần.

 Tổng thống Ford trả lời sinh viên ở đại học Tulane là cuộc chiến ở Việt nam đã chấm dứt khi 100,000 quân Bắc Việt tiến vào Sàigon 23, tháng 4.

 27-4, Sàigòn bắt đầu bị pháo. Cấp chỉ huy chạy gần hết.

 28-4, tướng Dương văn Minh trở thành tổng thống. Ông xin ngưng chiến, nhưng lời yêu cầu của ông, Cộng sản không đáp ứng.

 29-4-1975, AP đã  cho chúng tôi mật hiệu, những nơi trực thăng đón. Khi bản White Chrismas thổi lên, tôi đang ngồi trong văn phòng thông tấn AP. Lúc đó có hùynh công Phúc, Lỗ Hùng…và vài ký giả Mỹ

 Sáng sớm tôi đã phóng xe rảo một vòng thành phố. Phố xá tương đối yên tĩnh. Trận pháo ban đêm đã ngưng. Gặp vài dân biểu, ngơ ngác không biết đi đâu, đi bằng cách nào. Đường đi Vũng Tàu đã bị cắt từ mấy ngày trước. Tôi may mắn chở dòng họ ra vũng tàu bằng xe van 15 chỗ ngồi. Đã đi được mấy chuyến.  Nhà tôi ở khu nhà thờ Huyện sĩ, Quận 1, cách Sàigòn chỉ vài phút. Hôm nay, sợ pháo, tôi đưa vợ con về nhà cha mẹ tôi, khu nhà thờ Ba chuông.

 Khi 2 lính Mỹ gác ở cổng phi trướng bị pháo kích chết, cuộc di tản trở nên rối lọan. Cảnh cướp các cơ quan Mỹ đã xảy ra.

 Tôi cố tỏ ra bình tĩnh, thực ra trong lòng rối lọan. Dòng họ đi gần hết, trừ 2 bên gia đình, không ai đi được. Ba ruột tôi nghĩ « trứng không thể khôn hơn rận ». Ông vẫn nghĩ đến con đường hòa giải, trung lập, gặp lại anh em từ Bắc nhắn tin sẽ vào. Ba vợ tôi khuyên ở lại. Ông  đến khuyên nhủ từ sáng sớm. Tôi quyết định đi vì nhớ tấm to giống biểu ngữ « beware of bloodbath”.

 Khi bản White Christmas trổi lên, chúng tôi đến góc Tự Do, Lê thánh Tôn chờ xe bus đưa vào phi trường. Tôi đứng thứ nhì trong hàng. Đồng nghiệp đứng sau lưng tôi. Họ nghĩ cơ hội đến với họ dễ hơn đến với tôi. Ra dấu cho tôi đứng đó.

 Xe bus đến, tôi bỏ hàng ngũ, ra về. Nhà tôi chỉ cách đường Tự Do vài phút. Hôm nay, tôi phải chạy về nhà thờ Ba chuông, mau nhất cũng 20 phút.

 Cũng may, hôm nay tôi đi Honda thay vì chiếc xe hơi cũ. Tới nhà, vợ tôi cũng vừa trở về nhà sau khi đi Cần thơ thăm gia đình lần cuối. Cầu về cần thơ bị chận, giật mìn.

 Chất vội vợ, con, thằng em tuổi quân dịch lên chiếc Honda 2 bánh, chạy.

 Lúc từ Sàigon về đây chưa thấy trở ngại, chỉ nửa giờ sau, hòan tòan khác. Xác chết đã năm rải rác ở đường. Các bọ ngựa bằng kẽm gai chận đường. Nhờ xe Honda, đi vào các ngõ hẽm khi có chướng ngại vật. Cuối đường Trương minh Giảng, thấy Phạm Nam Sách, tay cầm bị nhỏ. Ông xanh xao, quần áo dơ bẩn, tôi nghĩ ông vừa từ khám Chí hòa ra. Trước đó tôi có tin ông bị bắt giam. Vòng xe lại, tôi cho ông địa chỉ chỗ Mỹ đón.

 Đến địa điểm đón xe bus, còn vài ký giả ngọai quốc, người đã nghĩ tôi không có cơ hội khi tôi bỏ hàng ngũ về đón vợ con, nay vội vã kéo làm thằng vòng vây cho gia đình tôi lên xe bus, họ là những người lên sau cùng.

 Xe bus vào phi trường, khu riêng cho nhân viên Mỹ DAO. Ngồi trực thăng, nhìn thấy vợ khóc, tôi cố giữ nước mắt. Nửa tiếng trực thăng tới hạm đội.

  
30-4-1975, lúc 8giờ 30 là chuyến trực thăng chót chở lính Mỹ rời Sàigòn. 11 giờ, cờ xanh, đỏ của Việt Cộng đã kéo lên ở dinh Độc lập khi tôi theo dõi bằng chiếc radio Phillip nhiều băng xách theo. Tướng Dương văn Minh đầu hàng. Người Mỹ tuyên bố chiến tranh Việt Nam chấm dứt.